Zespół nerczycowy występuje najczęściej u dzieci w wieku 1¹/₂—8 lat, rzadziej w pó­źniejszym okresie życia, rzadko także jako postać wrodzona.

* Objawy: skąpomocz, białkomocz duże­go stopnia, uogólnione „ciastowate” obrzęki, obejmujące całe ciało (na nogach, twarzy i w okolicy pasa biodrowego). Może wystąpić gromadzenie się płynu w jamie brzusznej i w jamie opłucnowej, a także obrzęk moszny u chłopców. Naj­częściej rozwija się na podłożu zapalenia nerek jako zaburzenie immunologiczne. Rozpoznanie choroby wymaga wykonania wielu badań krwi, które podczas pierw­szego ujawnienia się choroby powinny być wykonane w szpitalu. Po ustąpieniu ostrych objawów choroby, zaprogramo­waniu optymalnego leczenia, dziecko mo­że być wypisane z oddziału do dalszego leczenia domowego pod kontrolą lekarza pediatry. Choroba trwa najczęściej kilka lat, mimo przewlekłego charakteru kończy się pomyślnie, wyzdrowieniem pod wpły­wem stosowanej obecnie metody leczenia polegającej na podawaniu leku encorton. Występują częste nawroty 2—4 razy do roku na przemian z okresami pełnej po­prawy do czasu pokwitania dziecka, w tym okresie choroba całkowicie wygasa.

Przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie ne­rek rozwija się u dzieci, u których -w wy­wiadzie stwierdza się zakażenie układu moczowego istniejące od wielu miesięcy, a nawet lat, i nie jest leczone systematycz­nie. Choroba może przebiegać bez wyraź­nie odczuwalnych dolegliwości, a jej roz­poznanie zostaje potwierdzone podczas przypadkowego badania moczu. Ten typ zapalenia stwarza duże niebezpieczeń­stwo w przypadku dalszego niesystematy­cznego leczenia, prowadzi do niszczenia miąższu nerek, co w miarę upływu czasu doprowadza do powstania trudnej do opa­nowania i leczenia niewydolności nerek. Nawracające i przewlekłe odmiedniczko­we zapalenie nerek jest wskazaniem do umieszczenia dziecka w szpitalu i prze­prowadzenia odpowiednich badań łącznie z badaniem radiologicznym układu mo­czowego. W przypadku stwierdzenia wady rozwojowej (wodonercza, podwójnego układu kielichowo-miedniczkowego) mo­że okazać się konieczne dokonanie zabie­gu operacyjnego. Po ustaleniu rozpozna­nia i po leczeniu szpitalnym dziecko po­winno być leczone w poradni nefrologicz-nej przez kilka lat.

U niemowląt i małych dzieci ostre odmied­niczkowe zapalenie nerek może być po­przedzone zakażeniem układu oddecho­wego, przewodu pokarmowego lub wy­stępuje jako odosobnione zapalenie. Głó­wnym objawem jest gorączka, często wy­mioty lub zaparcia, które jakby przysłaniają miejsce, w którym toczy się proces zapal­ny.

Ostre pdmiedniczkowe

Charakteryzuje się bólami brzucha lub okolicy lędźwiowej, gorączką do 38°C oraz zmianami w moczu: białkomocz, ropo-mocz (podwyższona liczba krwinek bia­łych w osadzie), krwinkomocz, obecność wałeczków i bakterii. Dziecko ma cierpiący wyraz twarzy. We krwi podwyższone są leukocytoza i OB.

Najczęściej wskazane jest leczenie szpital­ne, gdzie można wykonać potrzebne bada­nia: posiew moczu oraz badanie nerek za pomocą aparatury ultrasonograficznej (USG) lub ewentualnie rentgenowskiej, w celu ustalenia dokładniejszej przyczyny ostrego zapalenia.

Zakażenie układu moczowego powstaje wtedy, gdy do układu moczowego prze­dostaną się drobnoustroje chorobotwór­cze, które w sprzyjających warunkach na-mnażają się, powodując zmiany zapalne i rozwój choroby. Najczęściej do zakażenia dochodzi drogą wstępującą, tj. przez cew­kę moczową. Częściej ten sposób zakaże­nia występuje u dziewczynek, u których cewka moczowa jest krótka, położona tuż przy ujściu pochwy i niedaleko odbytu. Lokalizacja oraz odmienność budowy cewki dziewcząt w porównaniu do chłop­ców sprzyjają także częstemu zanieczysz­czaniu sromu, co prowadzi do rozwoju zakażenia. Bakterie, które wywołują zaka­żenie, pochodzą najczęściej z przewodu pokarmowego, znajdują się w kale; są to pałeczki okrężnicy (Bakterium co/i), rza­dziej inne bakterie, jak Proteus mirabilis, czy też paciorkowiec kałowy.